Yalnızlar Rıhtımı

Issızlığın Gölgesinde Mavi Bir Seste Buluşalım
 
AnasayfaPortalliTakvimGaleriSSSAramaKayıt OlÜye ListesiKullanıcı GruplarıGiriş yap

Paylaş | 
 

 YENİLEŞME / ÇAĞDAŞLAŞMA SÜRECİNDE SOSYAL ve SİYASAL YAPI

Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek 
YazarMesaj
Osman Aslan
General
avatar

Mesaj Sayısı : 485
Kayıt tarihi : 29/10/06

MesajKonu: YENİLEŞME / ÇAĞDAŞLAŞMA SÜRECİNDE SOSYAL ve SİYASAL YAPI   Çarş. 31 Ekim 2007, 23:40

SULTAN II MAHMUT

Doğduğu Tarih : 20 Temmuz 1785
Padişah Olduğu Tarih :28 Temmuz 1808
Öldüğü Tarih : 30 Haziran/1 Temmuz 1839.


  • Tahta geçmez, İstanbul’da devam etmekte olan isyanları sona erdirmek amacı ile “Sened-i İttifak”ı kabul etti. Sultan bu ittifakı taşra ayanlarını yanına almak için imzalamıştı. Nizam-ı Cedid’in kuruluşunu devam ettirmek amacıyla “Sekban-ı Cedid” ordusunu kurdu.


  • En büyük amacı devleti Batı tarzını örnek alarak yeni bir düzene oturtmaktı.



  • Çok sert mizacı arkasında inanılmayacak derecede alıngan idi. Bunda iyi bir şair olmanın da etkisi vardı. Şiirlerini “Adli” mahlası ile yazardı.


  • Türk müziğini çok severdi. Kendi zamanında hazırlattığı “Tanzimat”ın ilanını göremedi.


  • Ülke kalkınmasının eğitim ve teknoloji ile gerçekleşeceğini iyi anlayanlardandı. Eğitimin yaygınlaşması için ortaokullar açılmış, ilk buharlı gemi işlemeye başlamış, Yeniçerileri ortadan kaldırmış ve tekkeleri kapatarak irtica ile de mücadele etmiştir.


  • İlk nüfus sayımı yapılmış ve posta teşkilâtı kurulmuştur.


  • İlk resmi gazete “Takvim-i Vekayi” de yayımlanmaya başlamıştır.


  • Sadrazama bu dönemde Başbakan denilmiş. Devlet bünyesinde giyim kuşam ile ilgili yeni kararlar alınmış “fes” giyilmeye başlanmıştır.

Sultan Abdülmecid

Babası : Sultan II. Mahmud
Doğduğu Tarih : 25 Nisan 1823
Padişah Olduğu Tarih : 1 Temmuz 1839
Öldüğü Tarih : 25 Haziran 1861


  • Babası II. Mahmud O’nun yetişmesi için ayrı bir özen göstermişti. Abdülmecid modern, Batılı bir prens gibi yetiştirilmişti. Fransızca’yı çok iyi öğrenmiş Avrupa’da yayınlanan birçok mecmuaya abone olmuş yeni çıkan kitapları da getirtmiştir. Batı musikisi ile yakından ilgilenmiş ve iyi bir piyanist olarak batı eserlerini çalmıştır.


  • Sultan Abdülmecid tahta çıktığında devlet çok önemli bir dönemini yaşıyordu. Hemen her sınırda huzursuzluklar ve savaş vardı. Tarihimizde ilk Batılılaşma hareketi olarak isimlendiren “Tanzimat” ilan edilmişti.


  • Avrupa, bu dönemde Osmanlı Devleti’ne “Hasta Adam” sıfatını uygun bulmuştu


  • Paris Andlaşması’nın sonuna da ülke içindeki azınlıkların, Hıristiyan tebanın haklarını koruyacağına dair “Islahat Fermanı”nı ek dosya olarak koymuştu.


  • Çok iyi eğitim görmüş, müzikle yakından ilgilenmiş ve iyi bir hattat olarak güzel hatlar yazmıştı.


  • İlk liseler bu dönemde açılmıştır. Kuleli kışlası (Kuleli Askerî Lisesi) yapılmış, ilk Türk müzesi de, kurulmuştu.


  • Tarihimizde ilk İlimler Akademisi olarak anılan “Encümen-i Daniş”, 1851 de toplanmıştı.


  • Denize önem verilmiş, bahriye kıyafetleri düzenlenmişti.


  • Edirne-Varna-Kırım arasında ilk telgraf hatları kurulmuştu.


  • İzmir-Turgutlu arasında raylı sisteme geçilerek ilk demiryolu hattı işletmesi başlatılmıştı.


  • Dolmabahçe Sarayı, Ortaköy Mecidiye Cami, Harem-i Şerif’in onarılması, Karaköy Köprüsü’nün kurulması, dönemin önemli imar faaliyetlerindendir.


  • Ülkemizde ilk Belediye teşkilâtı bu dönemde kurulmuş,


  • Edebiyatımızda roman edebiyatı “Tanzimat Edebiyatı” ve hikâyeciliği başlamıştı.


Sultan Abdülaziz Han

Babası : Sultan II. Mahmud
Doğduğu Tarih : 7/8 Şubat 1830
Padişah Olduğu Tarih : 25 Haziran 1861
Tahttan İndirildiği Tarih : 30 Mayıs 1876
Öldüğü Tarih : 4 Haziran 1876

  • Batı müziği yerine Türk müziği dinlemeyi, opera veya tiyatroya gitmektense orta oyununu seyretmeyi kendi kültür değerlerine sahip çıkmayı tercih etmiştir.



  • Tanzimat’ın ilanı, batılılaşmanın, Avrupa ile daha yakın ilişkiler döneminin de başlangıcı olmuştu. Avrupa’dan kitaplar getirilip çevrilmiş, eğitim amacıyla hocalar dışarıya gönderilmiş veya özellikle askerî eğitim için de oradan hoca getirilmişti.



  • Eğitim orta okul ve liselerin açılması ile yaygın hale getirilmeye çalışılmış, ülke meselelerinin çözümüne ilişkin, çeşitli arayışlara yer veren gizli-açık tartışma yapılan bir takım cemiyetler kurulmaya başlanmıştı. “Yeni Osmanlılar” (Jön Türkler) gibi cemiyetler, yurt içinde ve yurt dışında gazete ve mecmualar yayımlayarak fikirlerini yaymaya çalışmışlardı.
  • Ziya Paşa, Namık Kemal gibi güçlü kalemler de bu dönemde yetişmişlerdi.
  • İyi bir müzik eğitimi almış ve iyi ney çalardı. İnce duygulu, hassas, şair ve bestekârdı.
  • Avrupa’yı gezmiş, o kültürü yakından görmüştü.


Sultan V. Murad Han


Babası : Sultan Abdülmecid
Doğduğu Tarih : 21 Eylül 1840
Padişah Olduğu Tarih : 30 Mayıs 1876
Tahttan İndirildiği Tarih : 31 Ağustos 1876
Ölümü : 29 Ağustos 1904

  • Babasının isteği ile Batı tarzında iyi bir eğitim almıştı.
  • Türkçe’yi çok iyi kullandığı gibi Arapça ve Fransızca da öğrenmişti.

  • Güzel sanatlara karşı özel bir ilgisi vardı. Güzel resim yapar, iyi piyano çalardı. Müzikle de uğraşırdı ve hafif batı müziğinde güzel besteler yapmıştır.

  • Sultan Abdülaziz’in, Avrupa seyahatine katılmış ve genç bir şehzade iken batıyı yakından görmüştü.
  • İlmi sohbetlere katılmayı sever ve tartışmalara katılır, ara sıra, Ziya Paşa, Namık Kemal ve arkadaşlarının toplantılarında da bulunurdu. Belki de hanedan içinde hürriyet ve meşrutiyet taraftarı fikirleri savunan ilk örnek sayılabilir.

  • Kendisinin küçük bir anayasa taslağı hazırladığı da söylenir.
  • İktidar için kendisini çok iyi hazırlamasına rağmen, saltanatı ancak 93 gün kadar sürmüştür. Rahatsızlığı sebebiyle tahtan indirilip, Çırağan Sarayı’nda ikamete alınmıştı. Ali Suavi, Çırağan Sarayı baskını, Sultan V. Murad’ın tekrar tahta çıkarılması olayıdır, fakat başarılı olamamıştır.


Sultan II. Abdülhamid Han


Babası : Sultan Abdülmecid
Doğduğu Tarih : 21 Eylül 1842
Padişah Olduğu Tarih : 31 Ağustos 1876
Tahttan İndirildiği Tarih : 27 Nisan 1909
Öldüğü Tarih : 10 Şubat 1918


  • Sarayda rahat bir şehzadelik dönemi geçirmişti. Zamanının en güçlü hocalarından, Farsça, Arapça, Fransızca’yı okuyup yazacak ve rahat konuşacak derecede öğrenmişti. Fransız ve İtalyan hocalardan da müzik dersleri almıştı. Tarihe çok meraklı idi.

  • Sultan Abdülhamid, saltanatı oldukça karışık bir dönemde teslim almıştı ve meşrutiyet idaresini ilan edeceğine söz vererek padişah olmuştu.

  • Yine aynı gün devletin ilk Anayasası Kanunî Esasi ve Meşrutiyet ilan edilmişti. 19 Mart 1877’de ilk Meclis-i Mebusan açılmıştı.

  • Meşrutiyet idaresinin 5. gününde, tarihimizde 93 harbi olarak bilinen 1877 Osmanlı-Rus harbi başlamıştı.

  • Çalışmayı çok sever, kendisini devlet işlerinde görevli sayar, çalışma saatleri dışında usta bir marangoz olarak atölyesinde çalışırdı.
  • Kültüre büyük önem vermiştir. Üniversite, Güzel Sanatlar Akademisi, vilayetlere liseler, kazalara ortaokullar, köylere ilkokullar, kız meslek, Ziraat ve Ticaret, Darüşşafaka, Dilsiz ve Körler okullarını yaptırdı. Şişli Etfal Hastahanesi, Darülacize toplumun sosyal açıdan korunmasını sağlayan kurumlardı.


TANZİMAT FERMANI'NIN GETİRDİKLERİNİN ANA HATLARI

1- Osmanlı memleketlerinde yaşayan hangi din ve millete mensup olurlarsa olsun bütün tebaa can, mal ve namus garantisine sahip olacaklardır.

2- Herkes mülkiyet hakkına sahip bulunacak ve bu hak ferdin lehine olarak devlet tarafından müdafaa edilecektir.

3- Vergiler için belli ve adil nisbetler tayin edilecek ve vergi mükellefiyeti eşit olacaktır.

4- Askerlik hizmeti için belli bir süre ve her yerin nüfusu nisbetinde mükellefiyet konulacaktır.

5- Suç işlediği iddia olunanlar hakkında tahkikat açık olarak yapılacak ve bunlar alenen mahkeme edileceklerdir.

6- Kimse hakkında mahkemenin kararı olmadan idam cezası tatbik olunamayacaktır.

7- Mahkum olanların varisleri veraset hakkından mahrum edilmeyeceklerdir.

8- Bütün bunlar hakkında çeşitli din ve milletlerden olan tebaaya eşitlik tanınacaktır.

9- Bütün devlet memurları belli maaşlara bağlanacaktır.

11-Rüşvet, kat'i olarak kalkacak ve buna cesaret edenler şiddetle cezalandırılacaktır.

12-Hükümdar bizzat kendisi bu usüllere riayet etmediği ve bunlara aykırı davranmamayı kabul ettiği gibi, ulema ve devlet ricali de bu hususta yemin edeceklerdir.

13- Zenci esaretinin yasak edilmesi, mezhepten diğerine geçmeyi yasak eden 1834 tarihli yasanın kaldırılması insan hakları ile vicdan hürlüğü bakımından işaret edilmesi gereken önemli hareketlerdir.

14- Tanzimata kadar yapılan askerlik düzeyinde ocak şeklinin dışına çıkılamadı. Bu sebeple askerlik bir vatan ödevi olamadı. Gülhane Hattı Hümayun'u ilk defa olarak tebe için haklar ve ödevler kabul edildi. Tebanın ödevleri arasında askerlik hizmeti önemli bir yer tutuyordu.

15- Abdülmecit, ilim ve sanat öğretimini sağlayan okulların kurulmasını istiyordu. Padişahın emirlerini yelerine getirmek, eğitim ve öğretim programını düzenlemek için özel bir komisyon kuruldu.

Komisyonun, milli eğitime verilmesi gereken karakter hakkındaki çalışmaları bir kanuna bağlandı. Bu konuda medresenin dışında devletin kontrolü altında bir darülfünun kurulmasını, ortaokulların açılması, bu okullarla ilkokulların ulema elinden alınarak devlete verilmesi kararlaştırıldı. Kanunun yayınlanmasından sonra çıkarılan bir hat ile milli eğitim işlerinin yürütülmesi ve kontrolü takip etmek maksadıyla bir de "Meclis-i Daimi-i Maarif-i Umumiye" kuruldu. Bu meclis ilk, orta, ve yüksek öğretim kurullarını medresenin nüfusundan kurtararak devlet otoritesi altına almaya çalıştı.

Medreseler Tanzimat'tan önceki yapısını korumuştur. Medreseler ile Batı tarzında açılan okullar yan yana yaşamaya devam etmiştir. Bu okullarda yetişen nesiller sürekli çatışmaya düşmüşlerdir. Milli eğitimdeki bu ikilik Cumhuriyet dönemine kadar sürmüştür.

TANZİMAT DÖNEMİNDE YAŞANAN SOSYAL DEĞİŞMELER


  • Devletin Batı'ya bu şekilde açılmasıyla İstanbul'da hayat birden bire değişir.
  • Başta, daha 2. Mahmut devrinde Avrupalılaşmaya başlayan saray, yenilikleri halk arasına yayma gayretindedir.
  • Yabancı kıyafet ve adetlerini Müslüman halk Beyoğlu'nda da görmeye başlar.

  • Beyoğlu yeniliklerin merkezi haline gelir.

  • İlk defa Beyoğlu semtinde "apartmanda yaşam" hayat biçimi ortaya çıkar.

  • Avrupa'daki müesseseler, terziler, manifatura tüccarları, mobilya satan dükkanlar çoğalmaya başlar.

  • Gramofon, piyano, pantolon ve kravat gibi batılı eşyalar sosyal hayatımızda ilk defa yer bulur.

  • Devrin gazetelerinde görülen ilanlar, her gün Avrupa'dan yeni bir modanın girdiğini gösteriyordu.
  • Osmanlı aileleri çocuklarına Fransızca öğretebilmek için yarışa girer, Avrupa'dab mürebbiyeler getirilir

  • 1842'de yabancı kumpanyalar memlekete gelir ve temsiller verir. O zamana kadar Avrupa'dan hokkabazlar ve pehlivanlar gelir, bize ait bir dekor içinde gösteriler yaparlardı. Bu tarihten sonra yabancılar tiyatrolar sahnelemeye başlamışlardır. Bu gösterilerinde kendi kıyafet ve dekorlarını kullanıyorlardı. Abdülmecit Dolmabahçe sarayının yanına küçük bir tiyatro kurdurmuş ve saray orkestrası kurdurmuştur.

  • O zamana kadar kapalı olan ve çok mütevazı yaşayan kadın dışarıya açılır.

  • Batılılaşma teknik alandan ziyade sosyal alanda Tanzimattan günümüze daha hızlı biçimde süregelmiştir.

Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör http://blueman63.cultureforum.net
 
YENİLEŞME / ÇAĞDAŞLAŞMA SÜRECİNDE SOSYAL ve SİYASAL YAPI
Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön 
1 sayfadaki 1 sayfası

Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
Yalnızlar Rıhtımı :: Edebiyata Dair-
Buraya geçin: